ضایعات چه تأثیری بر سلامت انسان دارند

ضایعات، به طور کلی به پسماندها و مواد زائدی گفته می‌شود که در اثر فعالیت‌های مختلف انسانی و طبیعی تولید می‌شوند. این ضایعات می‌توانند اثرات بسیار مخربی بر سلامت انسان داشته باشند، از جمله:

**1. آلودگی هوا:**

* **ذرات معلق:** ذرات ریز موجود در هوا (مانند PM2.5 و PM10) ناشی از سوزاندن زباله، فعالیت‌های صنعتی و وسایل نقلیه، می‌توانند به ریه‌ها نفوذ کرده و باعث بیماری‌های تنفسی مانند آسم، برونشیت، آمفیزم و حتی سرطان ریه شوند. همچنین، این ذرات می‌توانند بیماری‌های قلبی و عروقی را تشدید کنند.
* **گازهای سمی:** گازهایی مانند دی‌اکسید گوگرد (SO2)، اکسیدهای نیتروژن (NOx) و مونوکسید کربن (CO) که از احتراق سوخت‌های فسیلی و فعالیت‌های صنعتی تولید می‌شوند، می‌توانند باعث تحریک دستگاه تنفسی، کاهش اکسیژن‌رسانی به بافت‌ها، سردرد، تهوع و در موارد شدید، مرگ شوند.
* **مواد شیمیایی آلی فرار (VOCs):** این مواد از حلال‌ها، رنگ‌ها، پلاستیک‌ها و سایر محصولات صنعتی متصاعد می‌شوند و می‌توانند باعث تحریک چشم، بینی و گلو، سردرد، سرگیجه و در درازمدت، آسیب به کبد، کلیه‌ها و سیستم عصبی شوند.

**2. آلودگی آب:**

* **آلودگی میکروبی:** ورود فاضلاب‌های انسانی و حیوانی به منابع آب می‌تواند باعث شیوع بیماری‌های عفونی مانند اسهال، وبا، حصبه و هپاتیت A شود.
* **آلودگی شیمیایی:** مواد شیمیایی صنعتی، سموم کشاورزی و فلزات سنگین می‌توانند وارد آب شوند و باعث مسمومیت، آسیب به اندام‌ها (مانند کلیه‌ها و کبد) و حتی سرطان شوند.
* **آلودگی نیتراتی:** استفاده بیش از حد از کودهای شیمیایی می‌تواند باعث افزایش غلظت نیترات در آب‌های زیرزمینی شود که برای نوزادان و کودکان خطرناک است و می‌تواند باعث بیماری "متهموگلوبینمی" (سندروم کودک آبی) شود.

**3. آلودگی خاک:**

* **آلودگی با فلزات سنگین:** فعالیت‌های صنعتی، معادن و استفاده از سموم و کودهای شیمیایی می‌توانند باعث تجمع فلزات سنگین (مانند سرب، جیوه، کادمیوم و آرسنیک) در خاک شوند. این فلزات می‌توانند از طریق زنجیره غذایی وارد بدن انسان شده و باعث مسمومیت، آسیب به سیستم عصبی، کلیه‌ها و کبد و حتی سرطان شوند.
* **آلودگی با مواد شیمیایی آلی:** آفت‌کش‌ها، حلال‌ها و سایر مواد شیمیایی آلی می‌توانند در خاک تجمع کرده و به منابع آب نفوذ کنند و یا از طریق مصرف محصولات کشاورزی آلوده، وارد بدن انسان شوند.
* **آلودگی میکروبی:** ورود فاضلاب و زباله‌های آلوده به خاک می‌تواند باعث انتقال عوامل بیماری‌زا به انسان شود.

**4. خطرات ناشی از مدیریت نامناسب پسماند:**

* **شیوع بیماری‌ها:** انباشت زباله در مناطق مسکونی می‌تواند محل مناسبی برای رشد و تکثیر حشرات و جوندگان ناقل بیماری باشد و باعث شیوع بیماری‌هایی مانند مالاریا، تب دنگی، سالک و طاعون شود.